Koncepcja kształcenia

Uniwersytet Warszawski jest czołową polską uczelnią badawczą (w konkursie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza” zajął I miejsce). Misja Uniwersytetu opiera się na czterech filarach (strategia służy realizacji tej misji):

(1) Fundamentem działania Uniwersytetu jest jedność nauki i nauczania

Uniwersytet jest miejscem prowadzenia badań naukowych na najwyższym poziomie, w różnych dyscyplinach. Dydaktyka jest ściśle powiązane z tymi badaniami.

W dyscyplinie filozofia Uniwersytet Warszawski ma najwyższą kategorię naukową A+. Badania w dyscyplinie filozofia prowadzone na UW obejmują wszystkie najważniejsze uprawiane na świecie obszary filozofii. Spektrum zagadnień badawczych jest niezwykle szerokie i obejmuje między innymi takie obszary, jak: historia filozofii, historia idei, filozofia polityki, społeczeństwa i religii, estetyka i filozofia kultury, etyka i bioetyka, epistemologia, ontologia, filozofia nauki, filozofia języka, filozofia umysłu, semiotyka, logika. Różnorodność obszarów i zagadnień badawczych, a także dorobek w dyscyplinie filozofia, składają się na imponującą, nie tylko pod względem ilościowym, całość. Uniwersytet Warszawski jest wiodącym i jednym z najbardziej aktywnych ośrodków filozoficznych w kraju, zarówno pod względem publikacji o zasięgu międzynarodowym, w tym artykułów publikowanych w najlepszych czasopismach oraz liczby realizowanych projektów badawczych, jak i umiędzynarodowienia.

Przyjęty na kierunku filozofia model kształcenia opiera się na wykorzystywaniu przez nauczycieli akademickich własnych osiągnięć naukowych w dydaktyce i na położeniu dużego nacisku na rozwijanie wśród studentów kompetencji badawczych. Młodzi badacze pełnią szczególną i ważną rolę w badaniach z zakresu filozofii na UW. Są oni już od rozpoczęcia studiów zachęcani są do udziału w konferencjach naukowych, realizacji projektów badawczych, zdobywania doświadczenia w publikowaniu w czasopismach krajowych i międzynarodowych oraz ubiegania się o granty.

(2) Społeczną misją Uniwersytetu jest zapewnienie dostępu do wiedzy i nabywania umiejętności wszystkim tym, którzy mają do tego prawo

„Wiedza i wykształcenie decydują dzisiaj o losach ludzi i całych narodów. Uniwersytet daje wiedzę pozwalającą poznawać i rozumieć otaczający nas świat. Umiejętności nabywane na studiach zapewniają wysokie kwalifikacje zawodowe oraz przygotowują do odpowiedzialnego pełnienia funkcji publicznych” (Misja UW).

Filozofia odgrywa kluczową rolę w rozumieniu otaczającego nas świata. Absolwent filozofii m.in. zna i rozumie normy konstytuujące i regulujące struktury i instytucje społeczne oraz źródła tych norm, ich naturę, zmianę i sposoby wpływania na ludzkie zachowanie. Dostrzega fundamentalną rolę, jaką idee filozoficzne odgrywają w powstawaniu dzieł i instytucji kultury. Podejmuje refleksję nad charakterem i rolą nauki we współczesnym świecie. Umiejętności i kompetencje społeczne nabywane w trakcie studiów filozoficznych – w tym np. umiejętność identyfikacji i analizy różnych strategii argumentacyjnych, dostrzegania wad i błędów logicznych wypowiedzi ustnych i pisemnych, poprawnego definiowania pojęć, stawiania precyzyjnych tez i konstruowania własnych argumentów w sprawach społecznych i światopoglądowych oraz stała gotowość do krytycznego namysłu nad posiadaną wiedzą i umiejętnościami, a także samodzielnego inicjowania i racjonalnego planowania różnego typu działań – dobrze przygotowują do odpowiedzialnego wypełniania ról obywatelskich i piastowania funkcji publicznych.

(3) Obywatelską misją Uniwersytetu jest kształtowanie takich elit Rzeczypospolitej, które będą w swej działalności posługiwać się imperio rationis, a nie ratione imperii.

„Uniwersytet jest wspólnotą dialogu. Wymiana poglądów, ścieranie się argumentów, otwartość na nowe idee i pomysły wiążą się tutaj nieodłącznie z respektowaniem odmienności i poszanowaniem godności osobistej. W ten sposób Uniwersytet rozwija umiejętności współpracy niezależnie od różnic politycznych, ideowych i wyznaniowych, tworzy też wzory debaty publicznej. Kształtuje tym samym nie tylko postawy obywatelskie studentów, ale i ich osobowości” (Misja UW).

Filozofia walnie przyczynia się do kształtowania dojrzałego społeczeństwa obywatelskiego i jego elit. Studia filozoficzne są nastawione na dialog, wymianę poglądów, ścieranie się argumentów i otwartość na nowe idee – zarówno ze względu na przekazywane w ich trakcie treści, jak i formę oferowanych zajęć. W trakcie studiów student zapoznaje się z całym spektrum koncepcji filozoficznych, co uwrażliwia go na odmienność zarówno idei, jak  i sposobów życia. Uczęszczając na konwersatoria, ćwiczenia i seminaria, student bierze udział w dyskusjach, w trakcie których ścierają się różne koncepcje i strategie argumentacyjne. Absolwent filozofii w szczególności potrafi konstruować i twórczo rekonstruować argumentacje z perspektywy różnych stanowisk filozoficznych, uwzględniać właściwe każdemu z tych stanowisk typy argumentacji i dostrzegać zachodzące między nimi zbieżności i różnice. Jest gotowy do przyjmowania nowych idei i ewentualnej zmiany stanowiska w świetle dostępnych danych i argumentów oraz aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym, a także akceptowania różnorodności postaw i opinii w kontaktach interpersonalnych. Interesuje się też nowatorskimi koncepcjami filozoficznymi w powiązaniu z innymi dziedzinami życia kulturalnego i społecznego.

(4) Kulturową misją Uniwersytetu jest synteza wartości uniwersalnych i lokalnych

„W rysującym się konflikcie między globalizacją i regionalizmami szczególną rolę odgrywać będą instytucje, które potrafią łączyć uniwersalne techniki komunikowania się i wiedzę o uniwersalnym znaczeniu z zachowaniem szacunku dla tożsamości historyczno-kulturowej regionów i państw. Uniwersytet, jako teren uprawiania wielu nauk, od matematyczno-przyrodniczych po społeczno-humanistyczne, jest miejscem, w którym taka symbioza istnieje w sposób naturalny” (Misja UW)

Twórczy namysł nad tego typu zagadnieniami jest nieodłącznym elementem badań filozoficznych i kształcenia na kierunku filozofia. Pogłębiona refleksja nad kształtowaniem się kultury i społeczeństwa, normami konstytuującymi i regulującymi struktury i instytucje społeczne oraz źródłem tych norm, ich naturą i wpływem na ludzkie zachowania – jest bardzo ważnym elementem kształcenia filozoficznego. Równie istotny jest też namysł nad miejscem i znaczeniem dziedzictwa nauk humanistycznych w systemie nauk oraz specyfiką przedmiotową, metodologiczną i terminologiczną nauk humanistycznych.

Koncepcje i cele kształcenia na kierunku filozofia doskonale wpisują się w misję i strategię Uniwersytetu Warszawskiego. Należy też podkreślić, że zostały one wypracowane w wyniku szerokich konsultacji ze środowiskiem akademickim, kandydatami na studia, studentami, absolwentami kierunku, pracodawcami. Dzięki temu bardzo dobrze odpowiadają one potrzebom otoczenia społeczno-gospodarczego oraz rynku pracy. Filozofia przede wszystkim rozwija sprawności intelektualne studentów. Ćwiczy precyzję myślenia i zdolność przyswajania sobie nowych umiejętności oraz rozwija dyspozycje do rozumienia innych ludzi i kultur. Uczy właściwej interpretacji zachowań jednostkowych i społecznych, a także samodzielności w kształtowaniu własnej kariery zawodowej i form indywidualnego rozwoju. Pozwala poznać mechanizmy rządzące funkcjonowaniem ludzkiego umysłu, a także rozbudza wyobraźnię. W trakcie studiów położony jest duży nacisk zarówno na wyrabianie w studentach umiejętności naukowego i twórczego myślenia, jak i na zdolności komunikacji w językach obcych. To sprawia, że absolwenci filozofii bardzo dobrze radzą sobie nie tyko na krajowym, ale też globalnym rynku pracy. Potwierdzają to np. dane z jednego z trzech najważniejszych światowych rankingów QS World University Rankings by Subject.

Skip to content